کاشت درخت انگور؛ راهنمای جامع

کاشت درخت انگور

مسایل بسیاری هست که باید در کاشت درخت انگور به آن ها توجه کرد تا بهترین نتیجه ی ممکن را به دست آوریم. عمده ی کاشت و پرورش انگور در ایران به صورت سنتی انجام می شود. در حالی که دانش امروزی ما در زمینه کشاورزی، بسیاری از رویکردهای سنتی را قبول ندارد. در این راهنما ما به طور جامع به جنبه های مختلف این قضیه می پردازیم.

تکثیر انگور و انواع روش ها

روش های مختلفی برای تکثیر درخت انگور (مو) در جاهای مختلف استفاده می شود. هر کدام از این روش ها مزیت ها و معایبی را دارند. می توان از طریق پیوند زدن، قلمه زدن (قلمه های ریشه دار و قلمه های بدون ریشه)، خوابانیدن و یا بذر، این کار را انجام داد.

در بین این روش ها، قلمه زدن و پیوند زدن، رایج تر از دیگر روش ها هستند.

روش قلمه زدن

قلمه زدن رایج ترین نوع تکثیر در ایران است. در این روش از شاخه های درخت برای تهیه قلمه استفاده می شود. بهترین شاخه ها برای این کار شاخه های یکساله هستند. به گره های روی شاخه دقت کنید. این گره ها نباید خیلی نزدیک به هم یا دور از هم باشند. شاخه ها نباید آفت زده یا بیمار باشند. طول قلمه ها را می توانید بین ۲۰ تا ۴۵ سانتی متر بگیرید. برای خاک های قوی، طول کوتاه بهتر است. در زمین های دیم، از شاخه هایی تا ۱.۵ متر استفاده می کنند.

برای ریشه دار شدن قلمه ها، می توان آن ها را در محل اصلی مزرعه (برای کاشت درخت انگور دیم) و یا در محلی دیگر (خزانه) کاشت. 

برای آشنایی بیشتر با نحوه ی قلمه زدن، می توانید این مطلب را بخوانید.

روش پیوند زدن 

بیشتر از ۹۸ درصد انگورهای اروپا و آمریکا پیوندی هستند. هدف از این کار از یک سو مقاوم کردن درخت و میوه در برابر آفت ها، بیماری ها و از سوی دیگر به دست آوردن محصول بیشتر و باکیفیت تر است. پیشنهاد ما این است که براساس زمین و وضعیت آب و هوایی منطقه ای که می خواهید کاشت را انجام دهید، از پیوند ارقامِ مناسب استفاده کنید.

پیوند را می توان به روش های مختلفی انجام داد. پیوند نیمانیم و پیوند اسکنه از رایج ترین روش های پیوند هستند.

ما در مطلبی جداگانه به طور مفصل به اصول و روش های پیوند زدن پرداخته ایم.

آماده سازی زمین

درخت انگور بسیار جان سخت بوده و در اکثر زمین ها قابل کشت است. حتی در زمین های آهکی نیز رشد کرده و محصول می دهد. اما برای کاشت نهال در زمین ابتدا لازم است که کارهایی انجام دهیم. 

کودهای دامی و شیمیایی برای اصلاح ساختمان خاک به کار می روند. میزان کودهای مورد نیاز برای زمین را می توان با آزمایش خاک مشخص کرد.

پس از این که کودها را به خاک اضافه کردیم، نوبت به شخم و دیسک زدن می رسد. زمین را شخم می زنیم تا علف های هرز از بین بروند و تهویه بهتری انجام شود. دیسک زدن هم به یکدست کردن خاک کمک می کند.

کاشت نهال

و حالا نوبت به کاشت نهال در زمین می رسد. نهال را می توان در اواخر پاییز یا اواخر زمستان تا فروردین کاشت. برای مناطق سردسیر اواخر زمستان تا اوایل بهار مناسب تر است. 

نهال ها را از افراد یا موسسات معتبر و استاندارد تهیه کنیم. بسیاری از نهالستان های ایران فاقد استانداردهای لازم اند. نهال ضعیف یا مشکل دار، باعث بالا رفتن هزینه ها و کاهش تولید می شود.

در زمان جابه جایی نهال باید حواسمان جمع باشد که ریشه های آن در معرض هوا قرار نگیرد.

لازم است که پس از کاشت، نهال ها را فورا آبیاری کرد.

فاصله گذاری

این که نهال ها را به چه فاصله ای از هم بکاریم به خیلی چیزها بستگی دارد. شرایط آب و هوایی، حاصلخیزی خاک، آب قابل دسترس، نوع رقم انگور، سیستم تربیتی و نحوه ی هرس کردن از جمله ی این عوامل اند.

بوته ها در خاک های عمیق تر و حاصلخیزتر رشد بیشتری دارند پس بهتر است که فاصله ی آن ها بیشتر و در خاک های کم عمق و ضعیف، فاصله را کم تر در نظر بگیریم. در کاشت دیم، فاصله بین بوته ها را بیشتر می گیریم تا ریشه ها فضای کافی برای جذب آب و املاح از زمین را داشته باشند.

در کشت آبی به طور میانگین فاصله ی بین ردیف ها بین ۳ تا ۳.۵ متر و فاصله بین دو بوته در یک ردیف را ۲ تا ۲.۵ متر می گیریم. اما در کشت دیم این مقدار بسته به میزان بارش باران از ۴ تا ۷ متر متغیر است.

چاله کاشت

برای کاشت نهال چاله ای حفر می کنیم. اندازه این چاله به نوع رقم انگور و نوع خاک بستگی دارد. به طور میانگین می توانیم ابعاد چاله را ۵۰ * ۱۰۰ * ۱۲۰ سانتی متر در نظر بگیریم. معمولا چاله هایی که برای کشت دیم استفاده می شود را بزرگ تر در نظر می گیرند.

معمولا در کاشت آبی، مقداری کمپوست داخل چاله می ریزند. نهال را جوری درون خاک قرار می دهیم که چند جوانه (بیش از ۲) درون خاک باشد.

در کاشت دیم، شیب بندی زمین بسیار مهم است. این شیب بندی باید به صورتی باشد که حداکثر مقدار آب باران را به سمت ریشه بوته هدایت کند. سطح چاله در این نوع کشت باید کمی پایین تر از زمین اطراف باشد.

نگهداری و مراقبت

کار ما با کاشت درخت انگور به پایان نمی رسد. هرس کردن و محافظت در برابر باد برای رشد بوته ضروری است. برای محافظت در برابر باد و دیگر عوامل محیطی مثل حیوانات، می توان اطراف آن را به روش های مختلف پوشاند. یکی از روش های کم هزینه استفاده از شاخ و برگ است. هرس کردن درخت پس از اولین سال رشد، در آینده آن بسیار تاثیر گذار است.

در سال هایی که بارش باران کم است، باید در چند مرحله درخت را آبیاری کرد و با استفاده از یک لایه چسب چوب یا رنگ سفید بدنه ی بوته را پوشاند. این کار از تبخیر بیش از اندازه ی آب جلوگیری می کند.

استفاده از داربست برای جلوگیری از بیماری ها و آفت ها، مدیریت بهتر بوته و برداشت راحت تر مفید است. داربست ها انواع مختلفی دارند که براساس نوع کشت، نوع رقم انگور، خاک و شرایط آب و هوایی باید بهترین گزینه را انتخاب کرد.

در مطلبی با عنوان «چگونه برای درخت انگور داربست درست کنیم؟» اطلاعات بیشتری در این باره برایتان آورده ایم.

مسایل بسیاری هست که باید در کاشت درخت انگور به آن ها توجه کرد تا بهترین نتیجه ی ممکن را به دست آوریم. عمده ی کاشت و پرورش انگور در ایران به صورت سنتی انجام می شود. در حالی که دانش امروزی ما در زمینه کشاورزی، بسیاری از رویکردهای سنتی را قبول ندارد. در این راهنما ما به طور جامع به جنبه های مختلف این قضیه می پردازیم.

تکثیر انگور و انواع روش ها

روش های مختلفی برای تکثیر درخت انگور (مو) در جاهای مختلف استفاده می شود. هر کدام از این روش ها مزیت ها و معایبی را دارند. می توان از طریق پیوند زدن، قلمه زدن (قلمه های ریشه دار و قلمه های بدون ریشه)، خوابانیدن و یا بذر، این کار را انجام داد.

در بین این روش ها، قلمه زدن و پیوند زدن، رایج تر از دیگر روش ها هستند.

روش قلمه زدن

قلمه زدن رایج ترین نوع تکثیر در ایران است. در این روش از شاخه های درخت برای تهیه قلمه استفاده می شود. بهترین شاخه ها برای این کار شاخه های یکساله هستند. به گره های روی شاخه دقت کنید. این گره ها نباید خیلی نزدیک به هم یا دور از هم باشند. شاخه ها نباید آفت زده یا بیمار باشند. طول قلمه ها را می توانید بین ۲۰ تا ۴۵ سانتی متر بگیرید. برای خاک های قوی، طول کوتاه بهتر است. در زمین های دیم، از شاخه هایی تا ۱.۵ متر استفاده می کنند.

برای ریشه دار شدن قلمه ها، می توان آن ها را در محل اصلی مزرعه (برای کاشت درخت انگور دیم) و یا در محلی دیگر (خزانه) کاشت. 

برای آشنایی بیشتر با نحوه ی قلمه زدن، می توانید این مطلب را بخوانید.

روش پیوند زدن 

بیشتر از ۹۸ درصد انگورهای اروپا و آمریکا پیوندی هستند. هدف از این کار از یک سو مقاوم کردن درخت و میوه در برابر آفت ها، بیماری ها و از سوی دیگر به دست آوردن محصول بیشتر و باکیفیت تر است. پیشنهاد ما این است که براساس زمین و وضعیت آب و هوایی منطقه ای که می خواهید کاشت را انجام دهید، از پیوند ارقامِ مناسب استفاده کنید.

پیوند را می توان به روش های مختلفی انجام داد. پیوند نیمانیم و پیوند اسکنه از رایج ترین روش های پیوند هستند.

ما در مطلبی جداگانه به طور مفصل به اصول و روش های پیوند زدن پرداخته ایم.

آماده سازی زمین

درخت انگور بسیار جان سخت بوده و در اکثر زمین ها قابل کشت است. حتی در زمین های آهکی نیز رشد کرده و محصول می دهد. اما برای کاشت نهال در زمین ابتدا لازم است که کارهایی انجام دهیم. 

کودهای دامی و شیمیایی برای اصلاح ساختمان خاک به کار می روند. میزان کودهای مورد نیاز برای زمین را می توان با آزمایش خاک مشخص کرد.

پس از این که کودها را به خاک اضافه کردیم، نوبت به شخم و دیسک زدن می رسد. زمین را شخم می زنیم تا علف های هرز از بین بروند و تهویه بهتری انجام شود. دیسک زدن هم به یکدست کردن خاک کمک می کند.

کاشت نهال

و حالا نوبت به کاشت نهال در زمین می رسد. نهال را می توان در اواخر پاییز یا اواخر زمستان تا فروردین کاشت. برای مناطق سردسیر اواخر زمستان تا اوایل بهار مناسب تر است. 

نهال ها را از افراد یا موسسات معتبر و استاندارد تهیه کنیم. بسیاری از نهالستان های ایران فاقد استانداردهای لازم اند. نهال ضعیف یا مشکل دار، باعث بالا رفتن هزینه ها و کاهش تولید می شود.

در زمان جابه جایی نهال باید حواسمان جمع باشد که ریشه های آن در معرض هوا قرار نگیرد.

لازم است که پس از کاشت، نهال ها را فورا آبیاری کرد.

فاصله گذاری

این که نهال ها را به چه فاصله ای از هم بکاریم به خیلی چیزها بستگی دارد. شرایط آب و هوایی، حاصلخیزی خاک، آب قابل دسترس، نوع رقم انگور، سیستم تربیتی و نحوه ی هرس کردن از جمله ی این عوامل اند.

بوته ها در خاک های عمیق تر و حاصلخیزتر رشد بیشتری دارند پس بهتر است که فاصله ی آن ها بیشتر و در خاک های کم عمق و ضعیف، فاصله را کم تر در نظر بگیریم. در کاشت دیم، فاصله بین بوته ها را بیشتر می گیریم تا ریشه ها فضای کافی برای جذب آب و املاح از زمین را داشته باشند.

در کشت آبی به طور میانگین فاصله ی بین ردیف ها بین ۳ تا ۳.۵ متر و فاصله بین دو بوته در یک ردیف را ۲ تا ۲.۵ متر می گیریم. اما در کشت دیم این مقدار بسته به میزان بارش باران از ۴ تا ۷ متر متغیر است.

چاله کاشت

برای کاشت نهال چاله ای حفر می کنیم. اندازه این چاله به نوع رقم انگور و نوع خاک بستگی دارد. به طور میانگین می توانیم ابعاد چاله را ۵۰ * ۱۰۰ * ۱۲۰ سانتی متر در نظر بگیریم. معمولا چاله هایی که برای کشت دیم استفاده می شود را بزرگ تر در نظر می گیرند.

معمولا در کاشت آبی، مقداری کمپوست داخل چاله می ریزند. نهال را جوری درون خاک قرار می دهیم که چند جوانه (بیش از ۲) درون خاک باشد.

در کاشت دیم، شیب بندی زمین بسیار مهم است. این شیب بندی باید به صورتی باشد که حداکثر مقدار آب باران را به سمت ریشه بوته هدایت کند. سطح چاله در این نوع کشت باید کمی پایین تر از زمین اطراف باشد.

نگهداری و مراقبت

کار ما با کاشت درخت انگور به پایان نمی رسد. هرس کردن و محافظت در برابر باد برای رشد بوته ضروری است. برای محافظت در برابر باد و دیگر عوامل محیطی مثل حیوانات، می توان اطراف آن را به روش های مختلف پوشاند. یکی از روش های کم هزینه استفاده از شاخ و برگ است. هرس کردن درخت پس از اولین سال رشد، در آینده آن بسیار تاثیر گذار است.

در سال هایی که بارش باران کم است، باید در چند مرحله درخت را آبیاری کرد و با استفاده از یک لایه چسب چوب یا رنگ سفید بدنه ی بوته را پوشاند. این کار از تبخیر بیش از اندازه ی آب جلوگیری می کند.

استفاده از داربست برای جلوگیری از بیماری ها و آفت ها، مدیریت بهتر بوته و برداشت راحت تر مفید است. داربست ها انواع مختلفی دارند که براساس نوع کشت، نوع رقم انگور، خاک و شرایط آب و هوایی باید بهترین گزینه را انتخاب کرد.

در مطلبی با عنوان «چگونه برای درخت انگور داربست درست کنیم؟» اطلاعات بیشتری در این باره برایتان آورده ایم.

بیشتر بخوانید...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست