مویز شیرازی؛ راهنمای جامع

تصویری از دانه های مویز شیرازی درون ظرف شیشه ای

«شیراز؛ شهر فرهنگ و ادب» عبارتی است که تقریبا به گوش همه‌ی ایرانی‌ها آشناست. اما آوازه‌ی شیراز در دنیا بیشتر به خاطر «شراب شیراز» است. در قاره‌های استرالیا، اروپا و آمریکا برندهایی با عنوان شراب شیراز سرخوشی و مستی را به مشتری‌هایشان پیش‌کش می‌کنند. من در این جا به جنبه‌ی دیگری از شیراز و نوشیدنی‌های مست‌کننده‌اش که از گذشته در این منطقه رواج داشته است، می‌پردازم.

خیلی از ایرانی‌ها با شیرازی‌ها برخورد داشته‌ یا دارند. یکی از خصوصیت‌هایی که در بین شیرازی‌ها دیده‌ام و برایم بسیار دوست داشتنی است، چیزی نیست جز «خوش‌گذرانی». علاقه به دورهم بودن، در طبیعت و باغ بودن، در بین مردم این شهر قوی است. گرمابخش این دورهمی‌ها شراب و عرقیات شیرازی است. این علاقه و سنت دیرینه، بومی‌های منطقه را به سمت کشت و پرورش انگورهای خاصی کشانده است. تا جایی که حتی به یک نوع از این انگورها، «انگور شیرازی» می‌گویند.

تصویری از نمای نزدیک از انگور شیرازی

انگورهای شیرازی دانه‌های گرد، رنگ مایل به زرد، هسته‌های سفت و پوست کلفتی دارند. کاشت و پرورش این انگورها به صورت دیم (بدون آبیاری) است. این انگورها خیلی شیرین‌، و تا حدی زننده اند. طعم آن‌ها گَس است و شاید به همین خاطر است که کمتر برای خوردن استفاده می‌شوند. در واقع بیش‌تر استفاده‌ی این انگورها در تولید نوشیدنی‌ها و مصارف صنعتی و عمده است.

متاسفانه در سال‌های اخیر به خاطر مصرف مشروبات الکلی غیراستاندارد و تقلبی، سلامت و جان‌های بسیاری از دست رفته‌اند. رسانه‌ها با وجود محدودیت‌هایی که در این زمینه وجود دارند، سعی کرده‌اند که به بررسی و شناخت دلایل و عواقب مصرف مشروبات الکلی تقلبی بپردازند. من هم در مطلبی با عنوان «————» به جمع‌بندی گزارش‌ها و اخبار مربوط به این معضل پرداخته‌ام که امیدوارم اطلاعات مفیدی در اختیارتان قرار دهد.

در فصل پاییز، سنت دیرینه خشک کردن انگور نمای متفاوتی به مناطق کوهستانی می‌دهد.
مویزهای سمرقندی(سیاه رنگ) و مویزهای شیرازی(زرد رنگ) دو نوع از مویزهای دیم استان فارس هستند.
باغداران انگورهای رسیده را روی پشت بام خانه‌ها یا در شیب تپه‌ها پهن می‌کنند.
باغداران پشت‌بام‌هایشان را شسته و از آن به عنوان بارگاه استفاده می‌کنند.
بارگاه یا ورزن نامی است که به مکان‌های خشک کردن انگور گفته می‌شود. در این تصویر ورزن از نوع سیمانی است.
توان تولید مویز به شیوه‌ی سنتی محدود است. هر کشاورز تنها می‌تواند بخشی از محصول خود را خشک کند.
تا چشم کار می‌کند، تاکستان است.
بعضی از این تاکستان ها عمری چند صد ساله دارند.
مویز قرمز نمای دور از درست کردن مویز شیرازی

مویز شیرازی؛ برای خوراکی مناسب نیست.

درست است که انگور میوه‌ای شیرین و خوشمزه است اما همان‌طور که گفتم نوع شیرازی آن را نمی‌توان به راحتی انگورهای عسکری خورد. پوست کلفت و طعم گَس آن به مذاق هر کسی خوش نمی‌آید. البته خود مردم شیراز هم تلاش چندانی برای خوردن آن‌ها نمی‌کنند؛ بلکه از آن‌ها نوشیدنی‌ می‌سازند. نوشیدنی‌ها را می‌توان به دو روش درست کرد؛ با انگور و یا با مویز.

باغداران در فصل برداشت، انگورها را بر روی زمین یا پشت بام خانه‌هایشان پهن می‌کنند و اجازه می‌دهند تا طبیعت آب آن‌ها را به آرامی بخار کند. بعد از چند روز (15 تا 20 روز) انگورها تبدیل به مویزهای شیرازی می‌شوند که قند خالص‌تر و بیش‌تری دارند. این نوع خشک کردن مویز، ساده‌ترین و طبیعی‌ترین روش است. اما از طرف دیگر به خاطر این که در فضای آزاد و جریان طبیعی هوا خشک می‌شود، معمولا گرد و غبار یا مواد خارجی مثل چوب و سنگ‌ریزه قاطی‌شان می‌شود. باغداران کوچک به صورت دستی این مواد را از مویز جدا می‌کنند اما تولید کنندگان عمده مویز شیرازی، از دستگاه‌های نیمه خودکار این کار را انجام می‌دهند.

تصویری از نمونه مویز شیرازی در دوشو

تصویری از دانه‌های مویز شیرازی

 قیمت مویز شیرازی

وقتی صحبت از قیمت مویز شیرازی می‌شود، نمی‌توان قیمت مشخص و ثابتی برای آن اعلام کرد. چند دلیل برای این قضیه وجود دارد. به نظر من که بر اساس شناخت چندین ساله‌ام از این صنعت به دست آمده است، مهم‌ترین دلیل تفاوت قیمت‌های مویز شیرازی در بازار، تنوع در کیفیت است. با این که استانداردهای مناسبی توسط سازمان ملی استاندارد ایران  تدوین شده اما تقریبا هیچ کدام از آن‌ها اجرایی نمی‌شود. پراکندگی باغ‌ها و نبودن باغداران بزرگ از دیگر عوامل بی نظمی در قیمت هاست.

«شیراز؛ شهر فرهنگ و ادب» عبارتی است که تقریبا به گوش همه‌ی ایرانی‌ها آشناست. اما آوازه‌ی شیراز در دنیا بیشتر به خاطر «شراب شیراز» است. در قاره‌های استرالیا، اروپا و آمریکا برندهایی با عنوان شراب شیراز سرخوشی و مستی را به مشتری‌هایشان پیش‌کش می‌کنند. من در این جا به جنبه‌ی دیگری از شیراز و نوشیدنی‌های مست‌کننده‌اش که از گذشته در این منطقه رواج داشته است، می‌پردازم.

خیلی از ایرانی‌ها با شیرازی‌ها برخورد داشته‌ یا دارند. یکی از خصوصیت‌هایی که در بین شیرازی‌ها دیده‌ام و برایم بسیار دوست داشتنی است، چیزی نیست جز «خوش‌گذرانی». علاقه به دورهم بودن، در طبیعت و باغ بودن، در بین مردم این شهر قوی است. گرمابخش این دورهمی‌ها شراب و عرقیات شیرازی است. این علاقه و سنت دیرینه، بومی‌های منطقه را به سمت کشت و پرورش انگورهای خاصی کشانده است. تا جایی که حتی به یک نوع از این انگورها، «انگور شیرازی» می‌گویند.

تصویری از نمای نزدیک از انگور شیرازی

انگورهای شیرازی دانه‌های گرد، رنگ مایل به زرد، هسته‌های سفت و پوست کلفتی دارند. کاشت و پرورش این انگورها به صورت دیم (بدون آبیاری) است. این انگورها خیلی شیرین‌، و تا حدی زننده اند. طعم آن‌ها گَس است و شاید به همین خاطر است که کمتر برای خوردن استفاده می‌شوند. در واقع بیش‌تر استفاده‌ی این انگورها در تولید نوشیدنی‌ها و مصارف صنعتی و عمده است.

متاسفانه در سال‌های اخیر به خاطر مصرف مشروبات الکلی غیراستاندارد و تقلبی، سلامت و جان‌های بسیاری از دست رفته‌اند. رسانه‌ها با وجود محدودیت‌هایی که در این زمینه وجود دارند، سعی کرده‌اند که به بررسی و شناخت دلایل و عواقب مصرف مشروبات الکلی تقلبی بپردازند. من هم در مطلبی با عنوان «————» به جمع‌بندی گزارش‌ها و اخبار مربوط به این معضل پرداخته‌ام که امیدوارم اطلاعات مفیدی در اختیارتان قرار دهد.

در فصل پاییز، سنت دیرینه خشک کردن انگور نمای متفاوتی به مناطق کوهستانی می‌دهد.
مویزهای سمرقندی(سیاه رنگ) و مویزهای شیرازی(زرد رنگ) دو نوع از مویزهای دیم استان فارس هستند.
باغداران انگورهای رسیده را روی پشت بام خانه‌ها یا در شیب تپه‌ها پهن می‌کنند.
باغداران پشت‌بام‌هایشان را شسته و از آن به عنوان بارگاه استفاده می‌کنند.
بارگاه یا ورزن نامی است که به مکان‌های خشک کردن انگور گفته می‌شود. در این تصویر ورزن از نوع سیمانی است.
توان تولید مویز به شیوه‌ی سنتی محدود است. هر کشاورز تنها می‌تواند بخشی از محصول خود را خشک کند.
تا چشم کار می‌کند، تاکستان است.
بعضی از این تاکستان ها عمری چند صد ساله دارند.
مویز قرمز نمای دور از درست کردن مویز شیرازی

مویز شیرازی؛ برای خوراکی مناسب نیست.

درست است که انگور میوه‌ای شیرین و خوشمزه است اما همان‌طور که گفتم نوع شیرازی آن را نمی‌توان به راحتی انگورهای عسکری خورد. پوست کلفت و طعم گَس آن به مذاق هر کسی خوش نمی‌آید. البته خود مردم شیراز هم تلاش چندانی برای خوردن آن‌ها نمی‌کنند؛ بلکه از آن‌ها نوشیدنی‌ می‌سازند. نوشیدنی‌ها را می‌توان به دو روش درست کرد؛ با انگور و یا با مویز.

باغداران در فصل برداشت، انگورها را بر روی زمین یا پشت بام خانه‌هایشان پهن می‌کنند و اجازه می‌دهند تا طبیعت آب آن‌ها را به آرامی بخار کند. بعد از چند روز (15 تا 20 روز) انگورها تبدیل به مویزهای شیرازی می‌شوند که قند خالص‌تر و بیش‌تری دارند. این نوع خشک کردن مویز، ساده‌ترین و طبیعی‌ترین روش است. اما از طرف دیگر به خاطر این که در فضای آزاد و جریان طبیعی هوا خشک می‌شود، معمولا گرد و غبار یا مواد خارجی مثل چوب و سنگ‌ریزه قاطی‌شان می‌شود. باغداران کوچک به صورت دستی این مواد را از مویز جدا می‌کنند اما تولید کنندگان عمده مویز شیرازی، از دستگاه‌های نیمه خودکار این کار را انجام می‌دهند.

تصویری از نمونه مویز شیرازی در دوشو

تصویری از دانه‌های مویز شیرازی

 قیمت مویز شیرازی

وقتی صحبت از قیمت مویز شیرازی می‌شود، نمی‌توان قیمت مشخص و ثابتی برای آن اعلام کرد. چند دلیل برای این قضیه وجود دارد. به نظر من که بر اساس شناخت چندین ساله‌ام از این صنعت به دست آمده است، مهم‌ترین دلیل تفاوت قیمت‌های مویز شیرازی در بازار، تنوع در کیفیت است. با این که استانداردهای مناسبی توسط سازمان ملی استاندارد ایران  تدوین شده اما تقریبا هیچ کدام از آن‌ها اجرایی نمی‌شود. پراکندگی باغ‌ها و نبودن باغداران بزرگ از دیگر عوامل بی نظمی در قیمت هاست.

بیشتر بخوانید...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست